Ef það væri verið að markaðssetja höfundarétt þá er ljóst að skoðun mín á Creative commons væri töluvert önnur en hún er í dag. Alveg frá fyrstu tíð að þessi óskapnaður kom fram hef ég haft á honum illan bifur og það fjölgar hratt í þeim hópi sem teljast til andstæðinga CC enda hefur það sannast að tilurð þes er ekki til að einfalda hlutina, nema fyrir þá sem vilja fá myndir ókeypis. Fyrir alla aðra flækir creativ commons  tilveruna

Ástæða þess að ég hef haft svona illan bifur af CC er að í fyrstalagi þá sá ég ekkert athugavert við gamla góða höfundaréttarkerfið ne heldur sá ég nokkuð athugavert við það þó menn þyrftu að bera sig eftir björginni við að fá birtingaleifi. í annan stað þá hef ég aldrei á minni æfi séð aðra eins markaðsherferð farna til handa höfundarétti eins og CC og þegar ég fór að grenslast fyrir um þá sem að baki stóðu fóru að renna á mig tvær grímur. Hví eru ríkustu netviðskiptamenn heims, sem engum vitanlega eru að skapa neitt listrænt, að spandera svona miklum peningum í að markaðsetja þennan óskapnað.

Nú skal það strax tekið fram að ég hef vinnu minnar vegna þurft að kafa ofan í kjölinn á creative commons kerfinu og tel mig því hafa nokkuð góðan skilning á uppbyggingu þess. Ég hef líka skoðað vel hvernig það hefur verið markaðsset, fyrst inni á flickr og svo víðar. Það líður vart sú vika að ég heyri ekki af einhverjum námskeiðum á norðurlöndunum í notkun Creative Commons.

Það að svona mörg námskeið skuli haldin er ekkert skrítið enda kerfið ruglingslegt og ekki einfalt að skilja. Það er þó sett upp þannig að auðveldast er að gefa frá sér allann rétt. Erfiðara er að halda einhverjum rétti og því meiri rétti sem þú vilt halda því einfaldara verður lífið með því að hreint og beint merkja myndirnar þínar með C merkinu og nafni. Hitt veldur ruglingi og tómum leiðindum.

ég er þó ekki á því að Creative Commons sé al vont. Það er fyrst og fremst vont fyrir unga ljósmyndara sem eru að stíga sín fyrstu skref og skilja ekki alveg hvað þeir eru að gefa frá sér þegar þeir gefa frá sér rétt til notkunar á myndum. Það er hins vegar líka vont fyrir aðra ljósmyndara því öfugt við samskonar kerfi innan tónlistar og tölvubransann þar sem þú getur gefið bút og tekið bút og þannig geta allir grætt, er því ekki fyrir að fara í ljósmyndun. Þú gefur og færð ekkert í staðinn. Fyrir núlifandi ljósmyndara er Creative Commons því arfa slæmt. Sértu dauður ljósmyndari og höfundaréttur þinn hvort eð er farinn þá horfir málið svolítið öðruvísi við.

Þarna er það sem ég hef sérstaklega þurft að skoða málið því á því safni sem ég vinn viljum við birta myndir og jafnvel leggja þær út á netið í fullri upplausn. Við vinnum jú að mestu fyrir skattfé og það er því þjónusta við borgarana að þeir geti fyrirhafnarlaust nálgast verkin á netinu. Okkar vinna byggist jú líka mjög á samskiptum við borgarana og það eru þeir sem koma með söfn sín til okkar. Við verðum hins vegar að skoða vel hvað úr safni þeirra við getum lagt út á netið og hvað ekki og því þurfum við að kunna skil á höfundaréttarlögum sem og á CC reglum svo við gerum okkur sjálf ekki skaðabótaskyld vegna vankunnáttu.

Miðlun mynda á þennan máta á netinu er í reynd stór sniðug og skemmtileg. Ekki er það verra að geta jafnvel náð í eina af sínum uppáhalds ljósmyndum og prentað út í fínum gæðum til að hafa upp á vegg heima hjá sér. Með því að nota Creative Commons og einnig the commons svæðið á Flickr er hægt að auðvelda borgurunum að ná sér í slíkar myndir, enda þær í almanna eigu hvort eð er. En það er ekki alveg svona einfalt og til og með sum söfn sem hafa gengið til liðs við commons svæðið á flickr hafa ekki skilið að fullu út á hvað það gengur. Þau merkja myndir sínar með CC en setja þær út í lágri upplausn og svo í texta fyrir neðan að allur réttur sé áskilin og vilji menn kópíur eða notkun myndanna þá verði að hafa samband.

Þar með eru þeir hinir sömu og ættu að nota CC farnir að hringsnúast í höfundaréttarmálum og flækjustigið orðið svo ferlegt að ekki er fyrir neinn vogandi að snerta myndirnar. Þær þjóna því litlum tilgangi nema að veita mönnum gleði við skoðun á flickr í lítilli stærð og ekkert umfram það.

En þarna liggur líka djöfullinn í CC enda merkilegt að það skuli koma fram á sama tíma og menn eiga í vandræðum með að koma í gegn lögum á Bandaríska og Breska þinginu sem gefur þeim leyfi til að nota allar ómerktar myndir sem þeir finna á hvern þann máta sem þeim sýnist, líka til auglýsinga. Fyrstu skref CC voru hins vegar í þá áttina og þeim tilmælum var beint til manna að vera ekki að merkja myndir sínar heldur setja einvörðungu CC fyrir neðan myndina og það helst CC sem leifði alla notkun fyrir hvern sem er. Þá var og lögð á það áhersla að ef þú einu sinni merktir mynd með CC merkingu þá mættir þú ekki breyta því. Segir hver? í hvaða lögum stendur það? Þetta er að sjálfsögðu tóm vitleysa, myndin er þín og þitt að segja til um hvernig henni er ráðstafað. Aðeins skriflegur samningur við aðila getur bundið þig að einhverju leyti. Höfundaréttur er hinsvegar alltaf þinn.

Á allri þessari vitleysu græða aðeins tveir til þrír aðilar og miðað við það fjármagn sem veitt er til markaðssetningar á CC þá telja þeir sig fá töluvert mikið til baka. Netþjónustubú, Vefmiðlaeigendur, útgefendur og auglýsendur eru þeir sem helst græða en einnig hugsanlega þeir sem búa til tölvutæk verk. Ljósmyndarar sjálfir græða ekkert á þessu enda á sama tíma og menn fá vöru frítt fara þeir ekki að kaupa vöruna af ljósmyndurum.
Þannig hefur ungum ljósmyndurum verið kennt að skjóta sig í fótinn án þess að vita af því.

Creative Commons er því slæmt og ekki nokkur núlifandi ljósmyndari ætti að nota það, það er hins vegar alveg sjálfsagt að söfn og stofnanir með myndir og gögn í eigu okkar allra noti Creative Commons.

Ef þú ert í minnsta vafa skoðaðu þá vitleysuna sem rædd er í nýjustu þráðum um höfundaréttarbrot á ljosmyndakeppni.is
Það ætti að sannfæra þig um að merkja allar myndir í file info sem og á myndina sjálfa og ekki láta það hvarfla að þér að nota CC nema undir rusl.